Czasy starożytne i średniowiecze do połowy XIV w.
Zrzeszanie się zainteresowanych podmiotów w celu wspólnego ponoszenia ryzyka i wzajemnej pomocy; Oparcie działalności ubezpieczeniowej na zasadach wzajemności i solidarności; Brak wyodrębnienia ubezpieczeń z działań typu podstawowego (statutowego).
Formy ubezpieczeń, fakty, przykłady:
- umowy uczestników karawan kupieckich w krajach Bliskiego Wschodu,
- fenickie i greckie zrzeszenia w transporcie morskim (awaria wspólna),
- instytucja pożyczki morskiej (foenus nauticum),
- instytucja pożyczki bodmeria (rodzaj pożyczki morskiej pod zastaw statku),
- instytucja pożyczki w transporcie lądowym (foenus quasi nauticum),
- ubezpieczenia w starożytnym Rzymie wspólnoty zawodu, religii (np. collegia opificium, artificum, tenuiorum, funeratica),
- ubezpieczenia w rzymskich kolegiach wojskowych,
- średniowieczne ubezpieczenia w gildiach kupieckich, cechach rzemieślniczych,
- średniowieczne kasy i bractwa czeladnicze,
- średniowieczna instytucja kupna dożywotniej renty (annuity),