Ubezpieczenia

Zrzeszanie się zainteresowanych podmiotów w celu wspólnego ponoszenia ryzyka i wzajemnej pomocy; Oparcie działalności ubezpieczeniowej na zasadach wzajemności i solidarności; Brak wyodrębnienia ubezpieczeń z działań typu podstawowego (statutowego).
Formy ubezpieczeń, fakty, przykłady:
-    umowy uczestników karawan kupieckich w krajach Bliskiego Wschodu,
-    fenickie i greckie zrzeszenia w transporcie morskim (awaria wspólna),
-    instytucja pożyczki morskiej (foenus nauticum),
-    instytucja pożyczki bodmeria (rodzaj pożyczki morskiej pod zastaw statku),
-    instytucja pożyczki w transporcie lądowym (foenus quasi     nauticum),
-    ubezpieczenia w starożytnym Rzymie wspólnoty zawodu, religii (np. collegia     opificium, artificum, tenuiorum, funeratica),
-    ubezpieczenia w rzymskich kolegiach wojskowych,
-    średniowieczne ubezpieczenia w gildiach kupieckich, cechach rzemieślniczych,
-    średniowieczne kasy i bractwa czeladnicze,
-    średniowieczna instytucja kupna dożywotniej renty (annuity),